kripton
Sat 21 February 2009, 06:22 pm GMT +0200
NOBEL (Alfred), isveçli kimyacı (Stockholm 1833-San Remo 1896).
Babasının deniz şantiyeleri yönettiği Petersburg'da okudu ve 1859'da Stockholm'e döndü. Nitrogliserini patlayıcı madde olarak kullanma yollarını araştırdı. Stockholm yakınındaki Helemeborg'da kurulmuş küçük bir laboratu-varda, az miktarda nitrogliserin yapmağa başladı (1863); birkaç ay sonra laboratuvar bir patlama sonucunda yıkıldı, küçük kardeşi de öldü. Çalışmalarına yılmadan devam eden Nobel 1865'te, Vinterviken'de (İsveç) yeni bir fabrika kurdu, sonra Knımmel'de (Hamburg yakınları) bir ikincisini açtı.
1864'te civa fülminatı ile nitrogliserini patlatma imkânını buldu. Böylece, ağırlık olarak üç kısım nitrogliserini bir kısım gözenekli maddeye (toz kömür veya kiselguı) emdiımeyi düşündü ve sıvı nitrogliserinden daha kullanışlı ve daha tehlikesiz olan bu patlayıcı karışıma «dinamit barutu» adını verdi.
1875'te nitrogliserini nitrolu pamuğa emdireıek dinamit lokumunu hazırladı. 1887'de, «balistit» adını verdiği, eşit oranlarda nitrogliserin ile nit-roselüloz karışımından meydana gelen bir itici barut tasarladı. Birkaç yıl sonra, kordit ile ilgili olarak Britanya hükümetini mahkemeye verdi, ama davayı kaybetti.
1873'len itibaıen bütün bütün Paris'e yerleşen Nobel, ı881'de Sevran'da (Seine-et-Oise) bir laborotuvar kurdu ve dinamitleri daha da geliştirmek için araştırmalarını sürdürdü. Bu laboratuvarı 1890'da San Remo'ya taşıdı.
Hemen hemen bütün servetini, her yıl beş ödül dağıtılması amacıyle bir kurula vasiyet etti.
Nobel ödülleri. 27 Kasım 1895 tarihli ve 30 aralık 1896'da Stockholm'de açıklanan vasiyetnamesiyle Alfred Nobel tarafından kurulan Nobel ödülleri, insanlığa hizmet edenleri mükâfatlandırmak amacını güder. Nobel'in servetinin yıllık geliri beş eşit parçaya ayrılmıştır: bunların birincisi fizik, ikincisi kimya, üçüncüsü fizyoloji veya tıp alanında en önemli buluşu veya icadı yapan kimseye; dördüncüsü edebiyat alanında en soylu ve en içten bir idealden ilham alarak meydana getirdiği eserin yazarına, beşincisi de halklar arasında kardeşliğin gerçekleştirilmesi, sürekli orduların ortadan kaldırılması veya azaltılması, barış kongrelerinin yapılması veya bunların yaygınlaşması için en çok veya en iyi çalışan kimseye verilir.
Fizik ve Kimya ödülleri isveç Fen akademisi, Tıp ve Fizyoloji ödülleri Stockholm Karolin enstitüsü, Edebiyat ödülü Stockholm akademisi, Barış ödülü de Norveç Storting'i tarafından seçilen beş üyeli bir komisyon tarafından dağıtılır. Son yıllarda iktisat alanında da Nobel ödülü verilmeğe başlandı...
Babasının deniz şantiyeleri yönettiği Petersburg'da okudu ve 1859'da Stockholm'e döndü. Nitrogliserini patlayıcı madde olarak kullanma yollarını araştırdı. Stockholm yakınındaki Helemeborg'da kurulmuş küçük bir laboratu-varda, az miktarda nitrogliserin yapmağa başladı (1863); birkaç ay sonra laboratuvar bir patlama sonucunda yıkıldı, küçük kardeşi de öldü. Çalışmalarına yılmadan devam eden Nobel 1865'te, Vinterviken'de (İsveç) yeni bir fabrika kurdu, sonra Knımmel'de (Hamburg yakınları) bir ikincisini açtı.
1864'te civa fülminatı ile nitrogliserini patlatma imkânını buldu. Böylece, ağırlık olarak üç kısım nitrogliserini bir kısım gözenekli maddeye (toz kömür veya kiselguı) emdiımeyi düşündü ve sıvı nitrogliserinden daha kullanışlı ve daha tehlikesiz olan bu patlayıcı karışıma «dinamit barutu» adını verdi.
1875'te nitrogliserini nitrolu pamuğa emdireıek dinamit lokumunu hazırladı. 1887'de, «balistit» adını verdiği, eşit oranlarda nitrogliserin ile nit-roselüloz karışımından meydana gelen bir itici barut tasarladı. Birkaç yıl sonra, kordit ile ilgili olarak Britanya hükümetini mahkemeye verdi, ama davayı kaybetti.
1873'len itibaıen bütün bütün Paris'e yerleşen Nobel, ı881'de Sevran'da (Seine-et-Oise) bir laborotuvar kurdu ve dinamitleri daha da geliştirmek için araştırmalarını sürdürdü. Bu laboratuvarı 1890'da San Remo'ya taşıdı.
Hemen hemen bütün servetini, her yıl beş ödül dağıtılması amacıyle bir kurula vasiyet etti.
Nobel ödülleri. 27 Kasım 1895 tarihli ve 30 aralık 1896'da Stockholm'de açıklanan vasiyetnamesiyle Alfred Nobel tarafından kurulan Nobel ödülleri, insanlığa hizmet edenleri mükâfatlandırmak amacını güder. Nobel'in servetinin yıllık geliri beş eşit parçaya ayrılmıştır: bunların birincisi fizik, ikincisi kimya, üçüncüsü fizyoloji veya tıp alanında en önemli buluşu veya icadı yapan kimseye; dördüncüsü edebiyat alanında en soylu ve en içten bir idealden ilham alarak meydana getirdiği eserin yazarına, beşincisi de halklar arasında kardeşliğin gerçekleştirilmesi, sürekli orduların ortadan kaldırılması veya azaltılması, barış kongrelerinin yapılması veya bunların yaygınlaşması için en çok veya en iyi çalışan kimseye verilir.
Fizik ve Kimya ödülleri isveç Fen akademisi, Tıp ve Fizyoloji ödülleri Stockholm Karolin enstitüsü, Edebiyat ödülü Stockholm akademisi, Barış ödülü de Norveç Storting'i tarafından seçilen beş üyeli bir komisyon tarafından dağıtılır. Son yıllarda iktisat alanında da Nobel ödülü verilmeğe başlandı...